سال اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل گرامي باد    
     چهارشنبه 29 شهريور 1396 




 اسناد بالادست تدوین برنامه

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

وظايف شوراها

ترتيب رسيدگی به تخلفات

سیاست‌های كلی برنامه پنجم توسعه

چشم انداز بیست ساله ایران اسلامی

سنـد ملي توسعه استان قم

سیاست‌های کلی اصل 44

آيين نامه اجرايي

قانون بودجه سال 1389 كل كشور


آب و هوا     

نقشه ماهواره ای

گردش الکترونیک مکاتبات

پست الکترونیک شورای اسلامی استان قم

جستجو
1389/2/23 قم

-----------------------------------------------------------------------
وجه تسمیه
-----------------------------------------------------------------------
ریشه نام این شهر به «کومه» به معنای آلاچیق مانندی که چوپانان برای استراحت می‌ساختند، باز می‌گردد. قُم معرَّب یعنی عربی شده ی کومه است.


بنابر داستانی نام قم از یک حدیث منسوب به محمد پیامبر اسلام گرفته شده‌است.

در اصطلاحات متون شیعهٔ به شهر قم چندین لقب داده شده از جمله:

«مجمع انصار القائم (عج)» یعنی محل تجمع یاران امام زمان.
«مأوی للفاطمیین» یعنی پناهگاه منسوبین به فاطمه زهرا است.[۱]
«شهر خون و قیام». این عنوان به دلیل نقش فعال این شهر در تاریخ معاصر ایران و انقلاب اسلامی به این شهر داده شده‌است.

-----------------------------------------------------------------------
جغرافیا
----------------------------------------------------------------------
شهری است در حاشیه کویر، که در فاصله ۱۴۰ کیلومتری جنوب شهر تهران قرار دارد.

آرامگاه و حرم تاریخی و باستانی معصومه دختر امام موسی کاظم و مسجد جمکران و بیش از چهارصد امامزاده دیگر و حوزه‌ها و مدارس علمیه قم و مساجد تاریخی و مهم مثل مسجد جامع و مسجد امام حسن و مسجد باب الجنه و مسجد رفعت و موسسات آموزشی و بین المللی و رودخانه قمرود با آن طغیانها و پرآب شدن‌های قدیمی که این روزها به علت احداث سد ۱۵خرداد و دلایل جوی کم آب و یا بی آب شده، از جمله جاذبه‌های توریستی شهر قم می‌باشند.

-----------------------------------------------------------------------
تاریخچه
----------------------------------------------------------------------
از لحاظ تاریخی روایتهای گوناگونی در مورد تأسیس شهر قم وجود دارد. یک گزارش تاریخی بر آن است که شهر قم در سالهای دور توسط مهاجرانی که از یمن به ایران هجرت کرده بودند تأسیس شده‌است. روایت مستند تر حاکی از آن است که این شهر قدمت ۵۰۰۰ ساله دارد که این ادعا توسط دانشگاه آکسفورد با استناد به آزمایش کربن مورد تایید واقع شده‌است.

بنا بر نقل گریشمن، محدوده کنونی قم جزو دومین دسته سکونتگاه‌های پیش از آریایی فلات ایران بوده‌است. بنا بر این قول و همچنین بر اساس حفاریهای انجام شده در محل تپه قمرود، قدمت سکونت در این منطقه به هزاره پنجم پیش از میلاد می‌رسد. آثار این حفاریها در موزه ایران باستان و نیز موزه آستانه قم موجودند.

بر اساس اسطوره‌ها این شهر را ساخته خمانی دختر بهمن می‌دانند و شاید نام کنونی «قم» و پیشیشن «کم» که به این شهر اطلاق می‌شده و می‌شود نیز از همین ریشه بوده باشد. در اسناد دیگری آمده که زمانی پیش از ساسانیان این شهر دچار تخریب و ویرانی می‌شود و قباد ساسانی زمانی که از آن می‌گذرد دستور می‌دهد دوباره شهر را آباد کنند، لذا در تاریخ آن دوران این شهر را به نام ویران آبادان کرد کواد (قباد) یعنی شهر ویرانی که قباد آنرا آباد کرد، می‌شناسند.

در حفاری های جدید در تپه‌های قلی درویش در نزدیکی مسجد جمکران اثاری از کوره‌های عصر اهن با حدود 3000سال پیش بدست امده است که مشخص می‌کند این شهر در گذشته درشرق محل فعلی بوده ودر اثر تغییر مسیر قمرود به سمت غرب کشیده شده است در اسناد تاریخی نظیر نزهه القلوب حمدالله مستوفی نیز آمده که پیش از اسلام این شهر را به دلیل زعفران و پسته مرغوبش می‌شناخته‌اند.

پس از اسلام و با تسخیر این شهر در سال ۲۳ هجری بدست سپاه اعراب مسلمان به فرماندهی ابوموسی اشعری، ناحیه‌ای از شهر کنونی قم که آن زمان کمیدان نام داشت به سکونتگاه اعراب تبدیل گردید. پس از آنهم ناحیه دیگری در آنسوی رودخانه قم (اناربار) با نام ممجان جزو ناحیه استقرار و زندگی اعراب قرار گرفت که در آن زمان عمدتا از طایفه اشعری بودند و امروزه هم بخشی از جمعیت شهر قم را نوادگان خاندان اشعری تشکیل می‌دهند.

پس از رحلت و دفن حضرت فاطمه معصومه خواهر امام هشتم شیعیان در این شهر در سال ۲۰۱ هجری قمری این شهر به یکی از پایگاههای شیعیان تبدیل شد، هرچند که پیش از آنهم جمعیت شیعه زیادی در آن سکونت داشتند.

از مهمترین اتفاقات تاریخی که در بنای شهر قم تاثیر داشته‌اند و دوران رونق و یا رکود زندگی در آن را سبب گردیده‌اند می‌توان موارد زیر را برشمرد: سلطه آل بویه و وزیر ایشان صاحب بن عباد اهل قم و رونق فراوان شهر، هنوز هم ابنیه‌ای در شهر از این دوران وجود دارند: مسجد جامع قم، میدان کهنه (میدان حکومتی دوران آل بویه).

حمله تیمور گورکانی و نابودی تمام حصار شهر و فرار بسیاری از ساکنین شهر، استقرار دولت صفوی و رونق دوباره این شهر، تعداد زیادی آثار تاریخی از این دوران نمایانگر رونق و شکوه شهر هستند.

حمله افغان‌ها به قم و استقرار در آن برای مهیا شدن برای حمله به اصفهان و برانداختن صفویه، خرابی این دوره از حمله تیمور کمتر نبود.

آبادی دوباره قم در دوران حکومت فتحعلی شاه قاجار و پس از او سایر شاهان قاجار در سال ۱۳۰۱ خورشیدی با ورود آیت‌الله عبدالکریم حائری یزدی به قم و رونق دوباره حوزه علمیه قم تا امروز این شهر به عنوان یکی از دو شهر مهم مرکز فقه شیعه (به همراه نجف) شناخته می‌شود.

در سال ۱۳۴۲ شمسی (۱۹۶۳ میلادی) با شروع حرکت روح‌الله خمینی از این شهر، قم به مرکزی فعال برای انقلاب مردم ایران تبدیل شد که نهایتا در سال ۱۳۵۷ شمسی (۱۹۷۹ میلادی) این حرکت توانست به براندازی نظام سلطنتی در ایران منجر شود و پس از ان نیز اهمیت شهر قم در عرصه سیاسی و اجتماعی ایران به وضوح قابل درک بوده‌است.

از آخرین وقایع تاریخی معاصر قم می‌توان به تخریب حسینیه شریعت منسوب به دراویش گنابادی در بهمن 1384 و درگیری های خونین آن، بین دراویش و نیروهای انتظامی ، اطلاعات، بسیج و لباس شخصی های نظام اشاره نمود که یاد آور حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸ تیر ۱۳۸۷) از نوع مذهبی آن می‌باشد.

-----------------------------------------------------------------------
آب و هوا
------------------------------------------------------------------------
آب و هوای قم در طبقه بندی اقلیمی کشور در زمره آب و هوای نیمه بیابانی (جزو اقلیم کویری و خشک) محسوب می‌شود چون نزدیک به منطقه بیابانی مرکز ایران است. تابستانهای آن گرم و خشک و زمستانهای آن کم و بیش سرد است اختلاف دمای سالانه نسبتاً زیاد و در اغلب اوقات خشکی هوا غلبه دارد. علیرغم آب وهوای خشک ونیمه بیابانی این استان مناطق خوش آب وهوایی اطراف شهر قم وجود دارد که برخوردار ازآب وهوای سرد کوهستانی بوده ومحل مناسبی برای گذران تعطیلات وایام گرم سال می‌باشد.

-----------------------------------------------------------------------
مردم
------------------------------------------------------------------------
جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۹۵۹٫۱۱۶ نفر بوده‌است.

۹۹٫۷۶ درصد جمعیت شهر مسلمان هستند و مابقی را پیروان دیگر ادیان الهی تشکیل می‌دهند

-----------------------------------------------------------------------
دانشگاه‌ها
------------------------------------------------------------------------
دانشگاه صنعتی شهاب دانش (برق - فناوری اطلاعات و ارتباطات )
پردیس قم(مجتمع آموزش عالی قم)از پردیس های دانشگاه تهران
دانشگاه قم
دانشگاه صنعتي قم
دانشگاه آزاد قم
دانشگاه جامع علمی کاربردی واحد استان قم
دانشگاه مفید
دانشگاه پیام نور قم
دانشگاه معصومیه قم
دانشکده فنی پسران قم
دانشگاه علوم پزشکی قم
دانشگاه حکمت قم

-----------------------------------------------------------------------
دبیرستان ها
-----------------------------------------------------------------------
مجتمع آموزشی شهید قدوسی (استعدادهای درخشان)
دبیرستان امام صادق ٫ حکیم نظامی سابق
دبیرستان امام رضا
دبیرستان هدایتی
دبیرستان دین و دانش
دبیرستان صدر

-----------------------------------------------------------------------
محله‌ها
----------------------------------------------------------------------
محله‌های قدیم قم که از شهر تاریخی قم به یادگار مانده‌اند عبارتند از:

محلات قبل از اسلام: محله شهرستان واقع در محدوده جنوب شهر کنونی قم حوالی خیابان هنرستان، نهر شهرستان کماکان اراضی مزروعی جنوب این ناحیه را مشروب می‌کند......

محلات اوایل دوره اسلامی: میدان کهنه، مسجد جمعه، چهل اختران، دروازه ری، عربستان ، میدان میر،شاهزاده حمزه، بازار کهنه.....

محلات مربوط به دوره صفویه و قاجار: چهار مردان، سیدان، پنجعلی، سلطان محمد شریف، خندق، دروازه کاشان، آستانه، سفیداب، باغ پنبه، بازار نو.....

در چهار دهه گذشته روند مهاجرت به شهر قم به نحو فزاینده‌ای افزایش یافت، به گونه‌ای که محلات زیادی به بافت قدیم شهر افزوده شد و جمعیت شهر نیز طی چند سال گذشته از مرز ۱ میلیون نفر گذشته‌است. تعدادی از محلات جدید شهر قم با نامهای یزدانشهر، صفائیه، دورشهر، زنبیل‌آباد، سالاریه، صفاشهر، نیروگاه(توحید)، شاهزاده ابراهیم، خاکفرج، باجک ،۳۰متری کلهری ۳۰ متری کیوانفر، مهدیه، شاه سید علی، قائم، شهرک امام خمینی، قم نو و دهها محله دیگر نامیده شده‌اند.

از خیابان‌های مهم قم می‌توان به آیت‌الله مرعشی نجفی(ارم)، بلوار عمار ياسر، بلوار جمهوري، بلوار معلم، انقلاب، طالقانی، امام الخمینی، سمیه، صدوقی، توحید، فاطمی، بلوار امین،هنرستان ،سالاریه ،باجک ،دورشهر،صفائیه،عطاران،زنبیل آباد، بهشتی،ارم و کیوانفر اشاره کرد.

مسجدهای مهم آن عبارتند از مسجد امام حسن عسکری، مسجد اعظم، مسجد جَمکَران، مسجد طباطبایی، مسجد جامع (مصلی بزرگ قدس، مسجد امام حسن مجتبی.

-----------------------------------------------------------------------
امامزاده هاي استان قم
---------------------------------------------------------------------------------
امامزاده شاهزاده اسحق

امامزاده شاهزاده عبدالله

امامزاده علی موسی رضا

امامزاده علی

امامزاده فاضل

امامزاده محسن

امامزاده موسی مبرقع

امامزاده هادی و مهدی

امامزاده ناصر

امامزاده خدیجه خاتون

امامزاده علی بن جعفر

امامزاده سید سربخش

امامزاده حلیمه خاتون

امامزاده سکینه

امامزاده محمود

امامزاده سلیمان

امامزاده علی حارث

امامزاده ابواحمد

امامزاده جعفر غریب

امامزاده جعفر

امامزاده زکریا

امامزاده خاک فرج

امامزاده علی رضا

امامزاده ابراهيم‌

امامزاده زيد

امامزاده در قبرستان کهک

امامزاده سلطان محمّد شريف

امامزاده شاه احمد قاسم

امامزاده شاه اسمعيل

امامزاده شاه جمال

امامزاده شاه حمزه

امامزاده شاه طيب و طاهر

امامزاده سیدعلی

امامزاده صفورا

امامزاده زینب خاتون

امامزاده فردو

مقابر باغ گنبد سبز

هفت امامزاده ورجان

بابا مسافر

شیخ اباصلت

چهار امامزاده

چهل اختران

شش امامزاده

-----------------------------------------------------------------------
موزه‌ها - قم
-----------------------------------------------------------------------
موزه‌ آستانه‌ مقدسه‌ حضرت‌ معصومه‌ س‌ - قم‌ اين‌ موزه‌ كه‌ از موزه‌هاي‌ قديم‌ ايران‌ به‌ شمار مي‌رود، در آبان‌ ماه‌سال‌ هشتم‌، افتتاح‌ شد موزه‌ قم‌ شامل‌ دو تالار بزرگ‌ با ازاره‌هاي‌ كاشيكاري‌ شده‌ زيبا و بديع‌ است‌ كه‌ دركنار صحن‌ حرم‌ قرار دارد و مجموعه‌هاي‌ بسيار نفيس‌ و با ارزشي‌ را در خود جاي‌ داده‌ است‌ مجموعه‌هاي‌ اين‌موزه‌ شامل‌ قرآن‌هاي‌ نفيس‌ خطي‌ مربوط‌ به‌ سده‌ سوم‌ هجري‌ قمري‌ و زري‌هاي‌ دوره‌ صفويه‌ است‌ قالي‌ وقاليچه‌هاي‌ دوره‌ صفوي‌ كه‌ در اين‌ موزه‌ به‌ نمايش‌ گذاشته‌ شده‌، اثر استاد معروف‌ آن‌ عصر نعمت‌ الله جوشقاني‌است‌ كه‌ توسط‌ شاهان‌ صفوي‌ به‌ آستانه‌ مقدسه‌ وقف‌ شده‌ است‌ از ديگر اشياء نفيس‌ اين‌ موزه‌ مي‌توان‌ به‌مجموعه‌ كاشي‌هاي‌ گوناگون‌ كه‌ قدمت‌ آن‌ها به‌ اوايل‌ سده‌ هفتم‌ هجري‌ قمري‌ مي‌رسد و از صندوق‌ خاتم‌ كاري‌مقبره‌ شيخ‌ صفي‌، قنديل‌ طلايي‌ مرصع‌، عود سوز نقره‌ و اشاره‌ كرد بازديد از موزه‌ براي‌ عموم‌ آزاد است‌

قلعه‌ جمكران‌ در هشت كيلومتري‌ شرق‌ قم‌ و در داخل‌ روستاي‌ جمكران‌ واقع‌ شده‌ است‌ اين‌ قلعه‌كه‌ به‌ قلعه‌ گبري‌ نيز مشهور است‌ و از بناهاي‌ پيش‌ از اسلام‌ مي‌باشد، در دوران‌ اسلامي‌ نيز مورد استفاده‌ قرارگرفته‌ است‌ اهالي‌ محل‌، آن‌ را به‌ زمان‌ جمشيدشاه‌ از شاهان‌ پيشدادي‌ نسبت‌ مي‌دهند اين‌ بنا پلان‌ مربع‌ دارد ومصالح‌ آن‌ نيز از خشت‌ و گل‌ است‌ در بعضي‌ قسمت‌ها، ارتفاع‌ كنوني‌ آن‌ تا هشت متر مي‌رسد در حال‌ حاضر به‌دليل‌ متروكه‌ بودن‌ به‌ محل‌ انباشت‌ ضايعات‌ و زباله‌ها تبديل‌ گرديده‌ است‌

-----------------------------------------------------------------------------
كاروانسراها و قلعه‌هاي‌ قديمي‌ - قم
------------------------------------------------------------------------------
كاروانسراي‌ اتابكي‌ - قم اين‌ كاروانسرا در جاده‌ قم‌ - كاشان‌ واقع‌ شده‌ و نوع‌ پلان‌ آن‌ چهار ايواني‌ است‌ و به‌ دوره‌قاجاريه‌ تعلّق‌ دارد، ولي‌ تأثير معماري‌ عهد صفوي‌ در آن‌ كاملاً مشهود است‌ در قسمت‌ جنوب‌ آن‌ دو بناي‌ فرعي‌ساخته‌ شده‌ است‌ مصالح‌ اصلي‌ بنا از سنگ‌، آجر و خشت‌ است‌ و تزئينات‌ برج‌هاي‌ آن‌ جالب‌ توجه‌ مي‌باشد

كاروانسراي‌ آوه‌ - قم‌ اين‌ كاروانسرا در جنوب‌ جاده‌ قم‌ - ساوه‌ واقع‌ شده‌ و نوع‌ پلان‌ آن‌ چهار ايواني‌ است‌ساختمان‌ بناي‌ كاروانسرا به‌ دوره‌ سلجوقي‌ تعلّق‌ دارد و مصالح‌ بكار رفته‌ در آن‌ عمدتاً از آجر است‌ چهار اطاق‌ درچهار گوشه‌ حياط‌ كاروانسرا ساخته‌ شده‌ كه‌ سقف‌ همه‌ آنها قوسي‌ شكل‌ است‌ ولي‌ اندازه‌ها و نوع‌ ديوارهاي‌ آن‌هامتفاوت‌ است‌ در ديوار اين‌ اطاق‌ها فرورفتگي‌هايي‌ وجود دارد كه‌ جاي‌ بخاري‌ ديواري‌ بوده‌ است‌ روي‌ محورمياني‌ بنا، پلكاني‌ است‌ كه‌ به‌ آب‌ انبار زيرزميني‌ كاروانسرا منتهي‌ مي‌شود و دو هواكش‌ در سطح‌ زمين‌ دارد

كاروانسراي‌ پاسنگان‌ - قم اين‌ كاروانسرا بين‌ راه‌ قم‌ و كاشان‌ واقع‌ شده‌ و از بناهاي‌ ارزشمند و قديمي‌ قرن‌ سيزدهم‌ هجري‌ قمري‌ است‌

كاروانسراي‌ قلعه‌ سنگي‌ - قم‌ اين‌ كاروانسرا در جاده‌ قم‌ - ري‌ در & ; كيلومتري‌ شمال‌ غربي‌ قم‌ واقع‌ شده‌ و از نوع‌كاروانسراهاي‌ چهار ايواني‌ است‌ قدمت‌ بنا به‌ دوره‌ صفويه‌ مي‌رسد و مصالح‌ ساختماني‌ آن‌ عمدتاً از سنگ‌است‌ بناي‌ ويرانه‌ كاروانسرا داراي‌ چهار برج‌ نيم‌ دايره‌اي‌ شكل‌ در اضلاع‌ غربي‌ و شرقي‌ است‌

-----------------------------------------------------------------------
غارهاي طبيعي و باستاني - قم
----------------------------------------------------------------------------

غار كهك‌ - قم‌

يكي‌ از زيباترين‌ غارهاي‌ استان‌ است‌ كه‌ در & ; كيلومتري‌ جنوب‌ قم‌‌ واقع‌ شده‌ و از آثار طبيعي‌ و باستاني‌ استان‌ محسوب‌ مي‌شود اين‌ غار شگفتي‌هاي‌ خاصي‌ از زيبايي‌هاي‌ طبيعي‌ و تاريخي‌ منطقه‌ را به‌نمايش‌ گذاشته‌ است‌

غار وشنوه‌ - قم‌

اين‌ در & ; كيلومتري‌ قم‌ و در كوهستان‌ اردهان‌ واقع‌ شده‌ است‌ در اين‌ كوهستان‌ چهار غار يا چاله‌غار شناخته‌ شده‌ كه‌ در داخل‌ يكي‌ از آن‌ها منبع‌ عظيمي‌ از آب‌ وجود دارد اين‌ آب‌ از شكاف‌هاي‌ كوه‌ سرازيرمي‌شود و جابه‌جا نيز به‌ صورت‌ چشمه‌ فوران‌ مي‌كند اين‌ غار از جذابيت‌هاي‌ جهانگردي‌ جالب‌ توجهي‌برخوردار است‌

--------------------------------------------------------------------------------
بازارهاي‌ قديمي‌ - قم
--------------------------------------------------------------------------------

بازار قم‌ - قم‌

بازار قديمي‌ قم‌ از دو بخش‌ راسته‌ بازار كهنه‌ و راسته‌ بازار نو تشكيل‌ شده‌ است‌ راسته‌ بازار كهنه‌ به‌همراه‌ بناهاي‌ واجد ارزش‌ پيرامون‌ در شرق‌ خيابان‌ طالقاني‌ از محدوده‌ پامنار آغاز و به‌ سمت‌ شمال‌ امتدادمي‌يابد راسته‌ بازار نو نيز در ادامه‌ اين‌ مسير به‌ سمت‌ شمال‌ تا سه‌ راهي‌ بازار ادامه‌ دارد قدمت‌ و استخوان‌ بندي‌بازار كهنه‌ و بناهاي‌ همجوار راسته‌ مذكور به‌ پيش‌ از عصر صفوي‌ مربوط‌ است‌، ليكن‌ بافت‌ معماري‌ راسته‌ بازارنو و تيمچه‌ها و سراهاي‌ جانبي‌ آن‌ اغلب‌ به‌ عصر صفوي‌ - قاجاري‌ تعلّق‌ دارد اهم‌ بناهاي‌ واجد ارزش‌ درمحدوده‌ حريم‌ راسته‌ بازارهاي‌ كهنه‌ و نو عبارتند از

راسته‌ بازار كهنه‌ كه‌ مجموعه‌هاي‌ سردر مدرسه‌ رضويه‌، مسجد صابوني‌ها، مسجد چهلستون‌ و ايوان‌ و مناره‌هاي‌بازمانده‌ مدرسه‌ غياثيه‌ را در بر مي‌گيرد

راسته‌ بازار نو كه‌ مجموعه‌هاي‌ سراهاي‌ پيرامون‌ راسته‌ بازار و حمام‌ حاج‌ عسكرخان‌ را در بر مي‌گيرد راسته‌بازار كهنه‌، سراي‌ درودگران‌ و نجاران‌ سنتي‌ شهر قم‌ محسوب‌ مي‌شود و راسته‌ بازار نو، محل‌ كسب‌ بازاريان‌ ازصنوف‌ گوناگون‌ است‌ بناهاي‌ مذهبي‌ پيراموني‌ نيز غالب‌ فعال‌اند و جهت‌ انجام‌ فرائض‌ ديني‌ مورد استفاده‌ قرارمي‌گيرند برخي‌ از بناهاي‌ مجموعه‌ بازار نيز قدمت‌ سلجوقي‌ - ايلخاني‌ دارند و با استامپ‌هاي‌ گچي‌ اين‌ عصرزينت‌ يافته‌اند راسته‌ بازار كهنه‌ و نو در مالكيت‌ اشخاص‌ حقيقي‌ و حقوقي‌ است‌ و بخش‌ اعظم‌ سراها و مدارس‌مجموعه‌ بازار موقوفه‌ است‌

-------------------------------------------------------------------------------
مدارس و حوزه‌هاي علميه قديمي - قم
-------------------------------------------------------------------------------

مدرسه‌ فيضيه‌ - قم‌

مدرسه‌ فيضيه‌ يكي‌ از مشهورترين‌ حوزه‌هاي‌ علوم‌ ديني‌ در جهان‌ است‌ اين‌ مدرسه‌ از نيمه‌نخستين‌ قرن‌ سيزدهم‌ هجري‌ قمري‌ جايگزين‌ بناي‌ مدرسه‌ آستانه‌ شد كه‌ در عصر صفوي‌ تجديد بنا شده‌ بودبناي‌ مدرسه‌ چهار ايواني‌ است‌ و در دو طبقه‌ با حجره‌ تحتاني‌ در دوره‌ قاجار و حجره‌ فوقاني‌ در قرن‌چهاردهم‌ هجري‌ قمري‌ ساخته‌ شده‌اند قديمي‌ترين‌ بخش‌ مدرسه‌، ايوان‌ جنوبي‌ آن‌ است‌ كه‌ با تاريخ‌ بيهق‌ و با كاشي‌هاي‌ زيباي‌ معرق‌ عصرصفوي‌ مزين‌ شده‌ است‌ و سر در صحن‌ عتيق‌ آستانه‌ مقدسه‌ حضرت‌ فاطمه‌ معصومه‌ س‌ محسوب‌ مي‌شود

مدرسه‌ جهانگيرخان‌ - قم‌

مدرسه‌ جهانگيرخان‌ در جانب‌ شرقي‌ شهر قم‌ قرار دارد و از مدارس‌ دوره‌ صفوي‌ قم‌است‌ كه‌ در دوره‌ ناصري‌ تعمير گرديده‌ و پس‌ از آن‌ به‌ نام‌ مدرسه‌ ناصري‌ معروف‌ شده‌ است‌ اين‌ مدرسه‌ در عين‌كوچكي‌ از مدارس‌ معروف‌ قديمي‌ قم‌ بود و اكثر فضلاي‌ سابق‌ قم‌ از تربيت‌ يافتگان‌ اين‌ مدرسه‌ بودند اين‌مدرسه‌ يكبار هم‌ در دوره‌ فتحعلي‌ شاه‌ تعمير گرديد و آخرين‌ بار در سال‌ در زمان‌ حضرت‌ آيت‌ الله بروجردي‌ تعمير گرديد گفته‌ مي‌شود كه‌ مدرسه‌ جهانگيرخان‌ از نظر معماري‌ با نقشه‌ چند ضلعي‌ و سردري‌ زيبااز مدارس‌ منحصربفرد ايران‌ بشمار مي‌آيد

مدرسه‌ غياثيه‌ پامنار - قم‌

اين‌ مدرسه‌ در نزديكي‌ ميدان‌ كهنه‌ شهر واقع‌ شده‌ كه‌ اينك‌ بر اثر گسترش‌ و نوسازي‌شهر در ناحيه‌ خيابان‌ آذر قرارگرفته‌ است‌ بناي‌ مدرسه‌ غياثيه‌ به‌ نيمه‌ نخستين‌ قرن‌ نهم‌ و سال‌ & ; هق‌ مربوط‌است‌ اين‌ مدرسه‌ سردر بلندي‌ با ارتفاع‌ & ; متر دارد و در دو سوي‌ آن‌ برپايه‌هاي‌ خارجي‌ ايوان‌ در طرفين‌ آن‌ دوطاق‌ نما تعبيه‌ شده‌ است‌ گچبري‌ با كتيبه‌هايي‌ از آيات‌ و عبارات‌ مقدس‌ به‌ خطوط‌ بنايي‌ بر سراسر بدنه‌ و پايه‌هابا نقش‌ نام‌ &qut;محمد&qut; ص‌ و &qut;علي‌&qut; ع‌ ديده‌ مي‌شود تزئينات‌ روي‌ مناره‌ها توسط‌ كاشي‌ اشكال‌ لوزي‌ يافته‌اند وهمچنين‌ نقش‌ و نگار بسيار ظريف‌ گچبري‌ بر روي‌ بدنه‌ ايوان‌ و قوسي‌ها و پايه‌ها از ديگر تزئينات‌ بكار رفته‌ دراين‌ بنا مي‌باشد

مدرسه‌ رضويه‌ - قم‌

بنا به‌ روايت‌ تاريخي‌ بناي‌ مدرسه‌ رضويه‌ محل‌ سكونت‌ امام‌ هشتم‌ شيعيان‌ در زمان‌ تشريف‌فرمايي‌ ايشان‌ به‌ قم‌ بود محل‌ مجاور اين‌ مدرسه‌ ديني‌ به‌ محله‌ شاه‌ خراسان‌ معروف‌ است‌ در محوطه‌ مدرسه‌رضويه‌ چاهي‌ وجود دارد كه‌ گفته‌ مي‌شود امام‌ هشتم‌ ع‌ با آب‌ آن‌ غسل‌ نموده‌اند اين‌ بنا ايواني‌ رفيع‌، مسجد و& ; حجره‌ داشت‌ كه‌ نيمي‌ از آن‌ بر اثر احداث‌ خيابان‌ از ميان‌ رفته‌ و در حال‌ حاضر، نيم‌ طاقي‌ بنا باقي‌ مانده‌ است‌

مدرسه‌ سيته‌ - قم

بنا به‌ روايت‌ تاريخي‌، بناي‌ مدرسه‌ سيته‌ جايگاه‌ عبادت‌ حضرت‌ معصومه‌ س‌ در زمان‌سكونت‌ ايشان‌ در قم‌ بوده‌ است‌ در اين‌ مكان‌ مقدس‌ مسجد زيبا و باشكوهي‌ احداث‌ و حجراتي‌ براي‌ طلاب‌علوم‌ ديني‌ آن‌ ايجاد شده‌ است‌ اين‌ بنا در حال‌ حاضر با طرزي‌ جالب‌، از آينه‌ كاري‌ها در وسط‌ همراه‌ با حجرات‌و مسجد، در محله‌ ميدان‌ مير شهر قم‌ قرار دارد

----------------------------------------------------------------------------------
خانه‌ها و محله‌هاي‌ قديمي‌ - قم
----------------------------------------------------------------------------------

محله‌ قديمي‌ آستانه‌ - قم محله‌ عشقعلي‌ - قم‌ خانه‌ حاج‌ قلي‌خان‌ - قم‌ خانه‌ امام‌ خميني‌ ره‌ - قم‌ محله‌ مسجد جامع‌ - قم‌ خانه‌ ملاصدرا - قم محله‌ سيدان‌ - قم‌ ساير خانه‌ها و محلات‌ قديمي‌

محله‌ قديمي‌ آستانه‌ - قم

اين‌ محله‌ كه‌ بارگاه‌ حرم‌ حضرت‌ معصومه‌ س‌ در آن‌ قرار دارد از محلات‌ تاريخي‌ شهر قم‌‌ است‌ در اين‌ محله‌ گورستان‌ بزرگ‌، كوچه‌ ارك‌، خانه‌هاي‌ غرب‌ گورستان‌، بازارچه‌ سلامگاه‌، آب‌ انبار سيد عرب‌، خانه‌هاي‌ امين‌ السلطاني‌ و ديگر آثار جالب‌ توجه‌ بجامانده‌اند

محله‌ عشقعلي‌ - قم‌

ابتداي‌ اين‌ محله‌ بخچال‌ قاضي‌ و انتهاي‌ آن‌ مدرسه‌ لكهاست‌ كوچه‌هاي‌ باغ‌ قاضي‌، سنگ‌تراش‌ها، درويش‌ها، لب‌ چال‌، حمام‌ گلشن‌، كاروانسراي‌ بزازها و كوچه‌ ترميني‌ تا محله‌ چاله‌ عربستان‌ در داخل‌اين‌ محله‌ واقع‌ شده‌اند

خانه‌ حاج‌ قلي‌خان‌ - قم‌

خانه‌ حاج‌قلي‌ خان‌ در مركز بافت‌ قديم‌ شهر كه‌ به‌ محله‌ چهار مردان‌ معروف‌ است‌، قراردارد با توجه‌ به‌ فرم‌ ساختمان‌، مصالح‌ به‌ كار رفته‌ و كسب‌ اطلاعات‌ از مالكين‌ قبلي‌، بناي‌ ساختمان‌ به‌ اواخردوره‌ قاجار مربوط‌ است‌ ليكن‌ اتاق‌ها و فضاهاي‌ جبهه‌ جنوبي‌ كه‌ قديمي‌ترين‌ بخش‌ بنا هستند قدمتي‌ بيش‌ از& ; سال‌ دارند

ورودي‌ بنا شامل‌ سردري‌ كوتاه‌ با طاق‌ قوسي‌ رومي‌ آجري‌ است‌ كه‌ از طريق‌ پاگرد شش‌ ضلعي‌ هشتي‌ ودالان‌ جبهه‌ شمالي‌ به‌ حياط‌ مركزي‌ ارتباط‌ مي‌يابد شاخص‌ترين‌ بخش‌ خانه‌ پنج‌ دري‌ جبهه‌ شرقي‌ است‌ كه‌ ازطريق‌ بادگيرهاي‌ دوگانه‌ با فضاهاي‌ خارجي‌ و زير زمين‌ مرتبط‌ مي‌باشد همچنين‌ شش‌ دري‌ بخش‌ شمالي‌ باستون‌هاي‌ سنگي‌ ايوان‌، از قسمت‌هاي‌ با اهميّت‌ خانه‌ است‌ تزئين‌ بنا به‌ صورت‌ جنبي‌ شامل‌ كارهاي‌ هنري‌درب‌هاي‌ چوبي‌ و لبه‌چيني‌ پشت‌ بام‌ و رخ‌بام‌، بادگيرهاي‌ دوگانه‌ و سر ستون‌ها و پايه‌ ستون‌هاي‌ حجاري‌ شده‌است‌

خانه‌ امام‌ خميني‌ ره‌ - قم‌

خانه‌ حضرت‌ امام‌ خميني‌ ره‌ در شهر قم‌، ساختماني‌ دواشكوبه‌ و بسيار ساده‌ شامل‌زيرزمين‌ و طبقه‌ همكف‌ است‌ كه‌ حياط‌ ساختمان‌ در قسمت‌ جنوبي‌ آن‌ قرار دارد تالار سمت‌ شرق‌ ساختمان‌محل‌ سخنراني‌ حضرت‌ امام‌ ره‌ در هنگام‌ سكونت‌ در آن‌ خانه‌ بوده‌ است‌ تاريخ‌ ساخت‌ اين‌ ساختمان‌ به‌ اوايل‌قرن‌ حاضر مربوط‌ است‌ هم‌ اكنون‌ از اين‌ بنا به‌ عنوان‌ يادمان‌ ارزشمندي‌ نگهداري‌ مي‌شود و بازديد كنندگان‌فراواني‌ از سراسر كشور و جهان‌ دارد

محله‌ مسجد جامع‌ - قم‌

ابتداي‌ اين‌ محله‌ ميدان‌ كهنه‌ وسط‌ شهر و انتهاي‌ آن‌ دروازه‌ ري‌ است‌ بازار كهنه‌، گذر لاچين‌بيك‌، مسجد جامع‌ و مدرسه‌ ناصري‌ در داخل‌ اين‌ محله‌ قرار دارند


خانه‌ ملاصدرا - قم

خانه‌ ملاصدرا فيلسوف‌ بزرگ‌ قرن‌ & ; كه‌ فلسفه‌ اشراق‌ را به‌ اوج‌ خود رساند در كهك ‌شهرستان‌ قم‌ واقع‌ شده‌ و به‌ دوره‌ صفويه‌ مربوط‌ است‌ در سال‌ & ; با توجه‌ به‌ شكل‌ اوّليه‌ آن‌ خانه‌ بازسازي‌ واحيا شده‌ است‌ محوطه‌ اصلي‌ اين‌ بنا سقف‌ گنبدي‌ شكل‌ دارد و در رأس‌ گنبد آن‌، شيشه‌هاي‌ رنگي‌ نور را به‌داخل‌ بنا هدايت‌ مي‌كند در چهار طرف‌ اين‌ محوطه‌، چهار دهليز قرار گرفته‌ است‌

محله‌ سيدان‌ - قم‌

ابتداي‌ اين‌ محله‌ كوچه‌ سلطان‌ شريف‌ و انتهاي‌ آن‌ آب‌ انبار ميرزا ابوطالب‌ است‌ بقعه‌ حمزه‌ بن‌موسي‌، ميدان‌ شاهزاده‌ حمزه‌، ميدان‌ كهنه‌، دو مناره‌ واقع‌ در درب‌ مدرسه‌ غياثيه‌ و قسمت‌ جنوبي‌ ميدان‌ كهنه‌ درداخل‌ اين‌ محله‌ قرار دارند

ساير خانه‌ها و محلات‌ قديمي‌

شهر قم‌ خانه‌ها و محلات‌ قديمي‌ ديگر نيز دارد كه‌ اهم‌ آن‌ها عبارتند از خانه‌ زند حاج‌ علي‌ خان‌ در مركز بافت‌ قديمي‌ شهر محله‌ چهارمردان‌ كه‌ به‌ اواخر دوره‌ قاجار مربوط‌ است‌محله‌ قديمي‌ لونديد كه‌ ابتداي‌ اين‌ محله‌ آب‌ انبار حاج‌ بلا مسجد و انتهاي‌ آن‌ كوچه‌ لب‌ چال‌ مي‌باشد محله‌چهارمردان‌ كه‌ ابتداي‌ اين‌ محله‌ باغچه‌ كلاه‌ مال‌ و انتهاي‌ آن‌ بقعه‌ امام‌زاده‌ شاه‌ حمزه‌ است‌ محله‌ سنگ‌ بند كه‌ابتداي‌ آن‌ بقعه‌ شاه‌ احمد قاسم‌ و انتهاي‌ آن‌ آب‌ انبار حاج‌ حسن‌ مي‌باشد محله‌ موسيان‌ كه‌ ابتداي‌ آن‌ دوگذر سنگ‌سياه‌ و انتهاي‌ آن‌ دروازه‌ شهر است‌ محله‌ اسحاقيه‌ كه‌ ابتداي‌ آن‌ درب‌ دروازه‌ خاك‌ فرج‌ و انتهاي‌ آن‌ چاله‌ خروس‌ وباجك‌ است‌ و محله‌ باغ‌ سپند كه‌ جملگي‌ از محلات‌ قديمي‌ شهر قم‌ مي‌باشند

----------------------------------------------------------------------------
ساير آثار باستاني‌ و تاريخي‌ - قم
----------------------------------------------------------------------------
سرو پانصد ساله‌ - ساختمان‌ هشتي‌ -

سرو پانصد ساله‌ - قم

در شش‌ كيلومتري‌ شرق‌ قم‌ و در جنب‌ مزار هادي‌ گرگابي‌ جمكران‌، درخت‌ سروي‌ قرار دارد كه‌ به‌ سرو هادي‌ مهدي‌ معروف‌ است‌ درخت‌ مزبور به‌ ارتفاع‌ & ; متر و قطر & ; متر، عمري‌ در حدود & ; سال‌ دارد و نزد عامه‌ مردم‌ مورد احترام‌ و توجه‌ خاص‌ است‌

ساختمان‌ هشتي‌ - قم‌

اين‌ ساختمان‌ در مجاورت‌ بقعه‌ خاك‌ فرج‌ واقع‌ شده‌ است‌ در وسط‌ اين‌ ساختمان‌ چاهي‌ وبرفراز آن‌ تپه‌ اس‌ وجود دارد در مورد اين‌ هشتي‌ دو نقل‌ قول‌ است‌ ؛ يكي‌ اينكه‌ حجرالاسود را از اين‌ مكان‌ به‌محل‌ فعلي‌ آن‌ برده‌اند و ديگري‌ اينكه‌ چاه‌ را به‌ منظور استخراج‌ آب‌ حفر كرده‌اند امّا در اثر زلزله‌ اين‌ چاه‌ بدون‌نياز به‌ مواد سوختني‌ شعله‌ور گرديده‌ و به‌ همين‌ دليل‌ گويند يكي‌ از سه‌ آتشكده‌ بزرگ‌ زرتشتيان‌ در اين‌ محل‌ قرارداشته‌ است‌

--------------------------------------------------------------------------------
درياچه‌ها - قم
--------------------------------------------------------------------------------

درياچه‌ حوض‌ سلطان‌ - درياچه‌ نمك‌ -

استان‌ قم‌ رد زمينه‌ جاذبه‌هاي‌ طبيعي‌ به‌ نسبت‌ ساير استان‌هاي‌ كشور غناي‌ چنداني‌ ندارد منابع‌ و تفرجگاه‌هاي‌آبي‌ آن‌ به‌ دو درياچه‌ و دو رودخانه‌ محدود است‌ هر چند حواشي‌ و پيرامون‌ اين‌ منابع‌ آبي‌ فاقد امكانات‌مطلوب‌ گذران‌ اوقات‌ فراغت‌ و تفرج‌ مي‌باشند، امّا در برخي‌ نقاط‌ از حواشي‌ آن‌ها، قابليت‌ ديداري‌ و تفرجگاهي‌جالب‌ توجهي‌ نيز وجود دارد درياچه‌ها و رودخانه‌هاي‌ استان‌ قم‌ عبارتند از

درياچه‌ حوض‌ سلطان‌ - قم‌

اين‌ درياچه‌ كه‌ به‌ درياچه‌ ساوه‌، قم‌‌ و درياچه‌ شاهي‌ هم‌ معروف‌ است‌ با مساحت‌تقريبي‌ & ; كيلومتر مربع‌ در شرق‌ شهرستان‌ قم‌ واقع‌ شده‌ است‌ و رشته‌ كوههاي‌ البرز در شمال‌ آن‌ قرار داردطول‌ درياچه‌ حدود & ; و عرض‌ آن‌ & ; كيلومتر است‌ در مواقع‌ بارندگي‌ و ذوب‌ برف‌هاي‌ ارتفاعات‌ اطراف‌،چون‌ بر ميزان‌ ورود آب‌ افزوده‌ مي‌شود، وسعت‌ آن‌ زياد و در غير اينصورت‌ وسعت‌ آن‌ كاهش‌ مي‌يابد در موقع‌پرآبي‌ سطح‌ درياچه‌ گسترش‌ مي‌يابد و آب‌ آن‌ اراضي‌ پست‌ و شوره‌زار و باتلاقي‌ پيرامون‌ را مي‌پوشاند و درياچه‌بزرگي‌ به‌ طول‌ & ; كيلومتر تشكيل‌ مي‌دهد كه‌ بنام‌ درياچه‌ حوض‌ سلطان‌ و يا درياچه‌ نمك‌ مشهور است‌رودهاي‌ متعددي‌ به‌ اين‌ درياچه‌ وارد مي‌شوند كه‌ عموماً از اراضي‌ شوره‌زار و نمكي‌ اطراف‌ عبور مي‌كنند

درياچه‌ نمك‌ - قم‌

اين‌ درياچه‌ كه‌ در واقع‌ بخشي‌ از كوير نمك‌ ايران‌ است‌ در شرق‌ قم‌ واقع‌ شده‌ و بقاياي‌ درياچه‌ خشك‌ شده‌ قديمي‌ است‌ كه‌ با تبخير تدريجي‌ آب‌، املاح‌ فراوان‌ در آن‌ رسوب‌ نموده‌ است‌ اين‌ كوير نمك‌ ميان‌خراسان‌، سيستان‌، قم‌، كاشان‌ و يزد واقع‌ شده‌ است‌ در درياچه‌ نمك‌ فقط‌ در فصل‌ زمستان‌، آب‌ يافت‌ مي‌شود ودر فصل‌ تابستان‌ به‌ جاي‌ آب‌ ورقه‌هاي‌ نمك‌ جلب‌ نظر مي‌كند هوا در اين‌ ناحيه‌ خيلي‌ خشك‌ است‌ و اختلاف‌درجه‌ حرارت‌ شب‌ و روز آن‌ به‌ & ; درجه‌ سانتيگراد مي‌رسد به‌ همين‌ علّت‌، سنگ‌ كوه‌هاي‌ آن‌ بر اثر اختلاف ‌درجه‌ هوا متلاشي‌ شده‌ و به‌ صورت‌ توده‌هاي‌ عظيم‌ شن‌ توسط‌ وزش‌ باد به‌ حركت‌ در مي‌آيد و تپه‌ ماهورهاي‌موقتي‌ را تشكيل‌ مي‌دهد

-----------------------------------------------------------------------------------
رودخانه‌ها -‌ قم‌
-----------------------------------------------------------------------------------

رودخانه‌ قمرود - قره‌ چاي‌ -

رودخانه‌ قمرود - قم‌

رودخانه‌ قمرود از زردكوه‌ بختياري‌ سرچشمه‌ مي‌گيرد و پس‌ از طي‌ مسافتي‌ طولاني‌ به ‌درياچه‌ نمك‌ مي‌ريزد اين‌ رودخانه‌ در ابتدا به‌ نام‌ &qut;دربند&qut; معروف‌ بود و در محل‌ &qut;اخته‌ خون‌&qut; در جنوب‌ غربي‌گلپايگان‌ سدي‌ بر روي‌ آن‌ احداث‌ شده‌ است‌ قمرود در محدوده‌ شهرستان‌هاي‌ گلپايگان‌، خمين‌، محلات‌، دليجان‌ و قم‌ جاري‌ است‌ و اراضي‌ اين‌ نواحي‌ را آبياري‌ مي‌كند


قره‌ چاي‌ - قم‌

اين‌ رودخانه‌ از سراب‌هاي‌ هفت‌ عمارت‌، بلاغ‌ جك‌، عباس‌ آباد و پنجه‌ علي‌ در منطقه‌ سربند اراك‌ سرچشمه‌ مي‌گيرد و سپس‌ وارد شهرستان‌ اراك‌ مي‌شود قره‌چاي‌ پس‌ از آبياري‌ نمودن‌ اراضي‌ كشاورزي‌شهرستان‌ اراك‌، در مسير شرقي‌ - غربي‌ وارد شهرستان‌ تفرش‌ شده‌ و سپس‌ از دريافت‌ آب‌ رودخانه‌هاي‌ گدار،هزلفان‌ و با عبور از جنوب‌ ساوه‌، در ناحيه‌اي‌ به‌ نام‌ پل‌ دلاك‌ به‌ قمرود پيوسته‌ و به‌ درياچه‌ قم‌‌ مي‌ريزد


------------------------------------------------------------------------------------
قلل و ارتفاعات‌ - قم
------------------------------------------------------------------------------------
خسنك‌ - لارها - پلنگابي‌ پلنگ‌ آبي‌ - سلطان‌ سعدشاه‌ -

ارتفاعات‌ قم‌ دنباله‌ رشته‌ كوههاي‌ مركزي‌ ايران‌ است‌ كه‌ قسمتي‌ از آن‌ از الوند شروع‌ مي‌شود و امتداد آن‌ تقريباًموازي‌ كوه‌هاي‌ زاگرس‌ است‌ كه‌ به‌ بلوچستان‌ ختم‌ مي‌شود ارتفاعات‌ محدوده‌ استان‌ قم‌ بخشي‌ از كوهستان‌اردهال‌ را نيز در بر مي‌گيرد كوهستان‌ اردهال‌ در شهرستان‌هاي‌ قم‌، كاشان‌ و محلات‌ واقع‌ شده‌ و قسمت‌ جنوب‌ استان‌ قم‌ را در برمي‌گيرد اهم‌ ارتفاعات‌ استان‌ قم‌ كه‌ بيش‌ از & ; متر ارتفاع‌ دارند و جزو كوهستان‌ اردهال‌ محسوب‌ مي‌شوند،عبارتند از

خسنك‌ - قم كوه‌ خسنك‌ در & ; كيلومتري‌ جنوب‌ غربي‌ قم‌ و در جنوب‌ روستاي‌ سنجگان‌ قرار گرفته‌ و & ; مترارتفاع‌ دارد اين‌ كوه‌ سرچشمه‌ رودخانه‌هاي‌ زواريان‌ و سلمان‌ است‌ خط‌ آهن‌ قم‌ - اراك‌ از دامنه‌هاي‌ شرقي‌ وجنوبي‌ اين‌ كوه‌ مي‌گذرد

لارها - قم‌ اين‌ كوه‌ در & ; كيلومتري‌ جنوب‌ قم‌ با ارتفاع‌ & ; متر واقع‌ شده‌ است‌ رودخانه‌ وشنوه‌ قسمت‌عمده‌اي‌ از آب‌ خود را از اين‌ كوه‌ مي‌گيرد كوه‌ لار از جنوب‌ غربي‌ به‌ كوه‌ گرگ‌ متصل‌ مي‌شود


پلنگابي‌ پلنگ‌ آبي‌ - قم‌ اين‌ كوه‌ در & ; كيلومتري‌ جنوب‌ غربي‌ قم‌ واقع‌ شده‌ است‌ و & ; متر ارتفاع‌ داردرودخانه‌هاي‌ راونج‌، دره‌ باغ‌ و ازنا از اين‌ كوه‌ سرچشمه‌ مي‌گيرند كوه‌ پلنگان‌ از شرق‌ به‌ ارتفاعات‌ غليق‌ متصل‌مي‌شود

سلطان‌ سعدشاه‌ - قم‌ اين‌ كوه‌ در & ; كيلومتري‌ جنوب‌ قم‌ و در جنوب‌ روستاي‌ خاوه‌ با & ; متر ارتفاع‌ واقع‌شده‌ است‌ رودخانه‌هاي‌ فردو و وشنوه‌ از آن‌ سرچشمه‌ مي‌گيرند

-------------------------------------------------------------------------------
مناطق‌ حفاظت‌ شده‌ - قم
-------------------------------------------------------------------------------

جاذبه‌هاي‌ كويري‌ - پارك‌ ملي‌ كوير و حيات‌وحش‌-

جاذبه‌هاي‌ كويري‌ - قم

استان‌ قم‌ از جمله‌ مناطق‌ ايران‌ است‌ كه‌ در كناره‌ غربي‌ كوير نمك‌ قرار دارد و قسمتي‌ از پارك‌ ملي‌ كوير درمحدوده‌ اين‌ استان‌ واقع‌ شده‌ است‌ اين‌ موقعيت‌ طبيعي‌ و جغرافيايي‌ زمينه‌هاي‌ مساعدي‌ را جهت‌ بهره‌برداري‌جهانگردي‌ از دشت‌ كوير فراهم‌ آورده‌ است‌ فهرست صفحه نماي كلي قم

آب‌ و هواي‌ كوير در نيمي‌ از سال‌ دلپذير است‌ آسمان‌ در شب‌ كوير به‌ راستي‌ براي‌ شهرنشينان‌ و طالبان‌چشم‌ اندازهاي‌ نو، شگفت‌ و ديدني‌ است‌ سراب‌هاي‌ اغوا كننده‌، خاك‌هاي‌ برآمده‌، زمين‌هاي‌ سفيد و سياه‌،چشم‌ اندازهاي‌ بديع‌، موزائيك‌هاي‌ تشكيل‌ شده‌ از نمك‌، لايه‌هاي‌ نمكي‌ برخاسته‌ از زمين‌ و ساير مناظر طبيعي‌و زيبا را تنها در كويرها مي‌توان‌ يافت‌ علاوه‌ بر اين‌ زيبايي‌ها، آثار تاريخي‌ و باستاني‌ مشتمل‌ بر كاروانسراها،كاخ‌ها، آب‌ انبارها، قنات‌ها و مراكز زيارتي‌ و مذهبي‌ نيز در كوير وجود دارد كه‌ نشانگر ديرينگي‌ استقرار انسان‌ دركناره‌هاي‌ كوير است‌

بخشي‌ از محدوده‌ شمال‌ و شرق‌ استان‌ قم‌ در حوزه‌ كوير مسيله‌ قرار گرفته‌ است‌ حوزه‌ مسيله‌ مانند يك‌ چهارضلعي‌ در جهت‌ شمال‌ غربي‌ به‌ جنوب‌ شرقي‌ قرار گرفته‌ است‌ كه‌ گودترين‌ آن‌ در ناحيه‌ جنوب‌ شرقي‌، درياي‌نمك‌ يا درياي‌ مسيله‌ نام‌ دارد در شمال‌ غربي‌ حوزه‌، بلندي‌هاي‌ آتشفشاني‌ ساوه‌ و زرند و در جنوب‌ غربي‌ آن‌بلندي‌هاي‌ ساوه‌، قم‌ و كاشان‌ قرار دارند در شمال‌ شرقي‌ آن‌ نيز بلندي‌هاي‌ رودشور و دوازده‌ امام‌ و سياه‌ كوه‌ واقع‌شده‌ و جنوب‌ شرقي‌ آن‌ بريده‌تر است‌ و شامل‌ بلندي‌هاي‌ مرنجاب‌ و سفيد آب‌، طلحه‌ و ملك‌ آباد است‌ وبلندي‌هاي‌ پيرامون‌ حوزه‌، بهم‌ متصل‌ نيستند و بين‌ آن‌ها، شكاف‌ و دشت‌ها قرار دارد كه‌ اين‌ حوزه‌ را به‌ نواحي‌اطراف‌ مربوط‌ مي‌كند حوزه‌ مسيله‌ در سمت‌ مغرب‌ از طريق‌ دره‌ قره‌ چاي‌ به‌ خارج‌ راه‌ دارد

در اين‌ قسمت‌ ارتفاعاتي‌ در جهت‌ شمال‌ غربي‌ به‌ جنوب‌ شرقي‌ به‌ موازات‌ هم‌ كشيده‌ شده‌ كه‌ مركز آن‌ها ازتوده‌هاي‌ آتشفشاني‌ يا از تاقديس‌هاي‌ دوران‌ سوم‌ زمين‌شناسي‌ است‌ در اين‌ بخش‌ از كوير ايران‌ كه‌ در محدوده‌ استان‌ قم‌ و در نزديكي‌ استان‌ تهران‌ قرار گرفته‌ است‌، جاذبه‌هاي‌بالقوه‌ فراواني‌ براي‌ برنامه‌ ريزي‌ تورهاي‌ كويري‌ فراهم‌ آمده‌ است‌ مهّم‌ترين‌ اين‌ جاذبه‌ها كه‌ در پيوند بازيبايي‌هاي‌ طبيعي‌ كوير، مي‌توانند در خدمت‌ توسعه‌ تورهاي‌ كويري‌ قرار گيرند، عبارتند از راه‌ ارتباطي‌ تهران‌ به ‌قم‌، راه‌هاي‌ قديمي‌ و تاريخي‌ و پل‌ دلاك‌

- راه‌ ارتباطي‌ تهران‌ - قم‌ كه‌ در سال‌ & ;ميلادي‌ توسط‌ اتابك‌ ساخته‌ شد و انگيزه‌ پي‌ريزي‌ آن‌ پيدايش‌ درياچه‌حوض‌ سلطان‌ بود در مسير اين‌ راه‌ ارتباطي‌، پل‌هاي‌ تاريخي‌ و كاروانسراهايي‌ قرار داشت‌ كه‌ به‌ مرور زمان ‌تخريب‌ شدند كاروانسراي‌ حوض‌ و دير، قلعه‌ اربابي‌ حوض‌ و پل‌ دلاك‌ از جمله‌ آثار تاريخي‌ اين‌ محور مي‌باشند

- راه‌هاي‌ قديمي‌ و تاريخي‌ كه‌ عموماً از سه‌ دوره‌ تاريخي‌ بر جاي‌ مانده‌اند قديمي‌ترين‌ نشانه‌هاي‌ برجاي‌ مانده‌ ازراه‌هاي‌ گذشته‌، راه‌ها و پل‌هاي‌ متعلّق‌ به‌ دوره‌ ساساني‌ است‌ كه‌ اصفهان‌ را به‌ ري‌ وصل‌ مي‌كردند بقاياي‌ راه‌ساساني‌ برجاي‌ مانده‌ اين‌ ناحيه‌، راهي‌ است‌ كه‌ از جنوب‌ حوض‌ سلطان‌ - بين‌ پل‌ دلاك‌ و محمدآباد كاج‌مي‌گذاشته‌ است‌ اين‌ راه‌ با پلي‌ كه‌ بر روي‌ رودخانه‌ مسيله‌ در دوره‌ ساساني‌ ساخته‌ شده‌ بود، از راه‌هاي‌ مهم ‌ارتباطي‌ بين‌ ري‌ و اصفهان‌ محسوب‌ مي‌شود

- پل‌ دلاك‌ نيز كه‌ بر روي‌ رودخانه‌ قره‌چاي‌ بنا شده‌، & ; دهانه‌ دارد و بقاياي‌ آن‌ هنوز پابرجاست‌ بناي‌ اين‌ پل‌ رابه‌ دوره‌ صفوي‌ نسبت‌ مي‌دهند كه‌ گويا عمدتاً براي‌ برقراري‌ ارتباط‌ ميان‌ قم‌ و مشهد ساخته‌ شده‌ بود و اهميّت‌استراتژيك‌ داشت‌

از يك‌ راه‌ قديمي‌ ديگر نيز در شمال‌ سياه‌ كوه‌ نشانه‌هايي‌ پابرجاست‌؛ سنگ‌ فرشي‌ گسترده‌ است‌ به‌ عرض‌ & ;تا & ; متر كه‌ در زمان‌ خود، از خطوط‌ ارتباطي‌ مهّم‌ ميان‌ اصفهان‌ ساحل‌ درياي‌ مازندران‌ بوده‌ است‌ كه‌ ساخت‌ آن‌را به‌ دوره‌ صفوي‌ يا اوايل‌ قاجار نسبت‌ مي‌دهند

پارك‌ ملي‌ كوير و حيات‌وحش‌- قم

بخشي‌ از محدوده‌ استان‌ قم‌ به‌ ويژه‌ دهستان‌ قم‌ رود در محدوده‌ پارك‌ ملي‌ كوير قرار دارد اين‌ پارك‌ نشان‌ دهنده‌نمونه‌هاي‌ تقريباً بكر طبيعت‌ است‌ كه‌ به‌ دليل‌ ذخاير با ارزش‌ گياهي‌، جانوري‌ و ساير ويژگي‌هاي‌ استثنايي‌ ومتنوع‌، از مجموعه‌هاي‌ ميراث‌ طبيعي‌ و ملي‌ كشور محسوب‌ مي‌شود پارك‌ ملي‌ كوير نمونه‌اي‌ از اكوسيستم‌هاي‌خشك‌ و بياباني‌ است‌ كه‌ مقدار باران‌ ناچيز آن‌، امكان‌ رشد پاره‌اي‌ از گياهان‌ را فراهم‌ آورده‌ است‌ اين‌ پارك‌مجموعه‌ گياهي‌ و جانوري‌ ويژه‌اي‌ دارد كه‌ به‌ طور شگفت‌ انگيزي‌ با منابع‌ ناچيز و محدوديت‌هاي‌ زيستي‌ محيط‌خود سازگار شده‌ و بر اثر حفاظت‌، پربارتر شده‌ است‌

پارك‌ ملي‌ كوير از نظر مطالعه‌ اكوسيستم‌هاي‌ كويري‌ و شناخت‌ مكانيسم‌هاي‌ سازگاري‌ گونه‌هاي‌ گياهي‌ وجانوري‌ حائز اهميّت‌ است‌ پوشش‌ گياهي‌ اين‌ پارك‌ در دشت‌ها و كوهستان‌ها، زيست‌گاههايي‌ بسيار مناسب‌براي‌ زيست‌ وحوش‌ مختلف‌ فراهم‌ آورده‌ است‌ گونه‌هاي‌ جانوري‌ پارك‌ ملي‌ كوير و استان‌ قم‌ عبارتند از جبير،آهو، يوزپلنگ‌، گورخر، كبك‌، تيهو، فلامينگو و آنقوت



    نسخه قابل چاپ  چاپ     
       سخن هفته   
حديث
قال (صلى الله علیه وآله) : ثَلاثَهٌ أخافُهُنَّ عَلى اُمتَّى ألضَّلالَهُ بَعْدَ الْمَعْرِفَهِ وَ مُضِلاّتُ الْفِتَنِ وَ شَهْوَهُ الْبَطْنِ وَ الْفَرْجِ

فرمود : در سه چیز براى امّت خود احساس خطر مى كنم : گمراهى ، بعد از آن كه هدایت و معرفت پیدا كرده باشند ، گمراهى ها و لغزش هاى به وجود آمده از فتنه ها ، مشتهیات شكم و آرزوهاى نفسانى و شهوت پرستى

        خبرگزاری  
قم نیوز قم امروز فارس نیوز
ایرنا ایسنا شبکه خبر

       سایت ها 

پایگاههای اطلاع رسانی مرتبط

پایگاه اطلاع رسانی شورای عالی استان ها
پایگاه اطلاع رسانی سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور
پایگاه اطلاع رسانی وزارت کشور
پایگاه اطلاع رسانی دولت
شورای اسلامی شهر قم
شوراي اسلامي شهرستان قم
شورای عالی استان ها


پایگاههای اطلاع رسانی شهرداری ها

پایگاه اطلاع رسانی شهرداری تهران
پایگاه اطلاع رسانی شهرداری اصفهان
پایگاه اطلاع رسانی شهرداری شیراز
پایگاه اطلاع رسانی شهرداری تبریز
پایگاه اطلاع رسانی شهرداری مشهد
پایگاه اطلاع رسانی شهرداری کرج


پایگاههای اطلاع رسانی مراجع عظام

پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سید علی خامنه ای
پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی
پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی محمد تقی بهجت
پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی نوری همدانی
پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی صافی گلپایگانی
پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی فاضل لنکرانی
پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی سیستانی


پایگاههای فناوری اطلاعات

پایگاه فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران
هفته نامه عصر ارتباط
اخبار فناوری اطلاعات
نشریه اینترنت
ماهنامه تخصصی رایانه خبر
ضمیمه کلیک جام جم
هفته نامه بزرگراه فناوری

 
              ارتباط با ما   
  نام   
  ایمیل
ارتباط با :
   
   تلفن : 37715951
   فاکس: 37715951
مشاهده نظرات و ارتباطات کاربران

        پخش زنده  
 رادیو سراسری رادیو قرآن   رادیو معارف

صفحه اصلي | اخبار  | مقالات |  مصوبات |  بخشنامه ها و دستورالعمل ها

 | آیین نامه داخلی شورای استان  | گزارش تصویری |  ارتباط با ما |

Copyright © 2010 QOMSHORAOSTAN.IR
شورای اسلامی استان قم